گلوتامین

گلوتامین

بررسی اجمالی خواص گلوتامین


گلوتامین یک آمینواسید است که به طور طبیعی در بدن یافت می شود. 

گلوتامین جهت مقابله با عوارض جانبی برخی از درمان ها استفاده می شود. به عنوان مثال جهت مقابله با عوارض شیمی درمانی مثل اسهال، درد، التهاب بافت دهان، درد اعصاب، درد عضله و مفاصل ناشی از داروی تاکسول. گلوتامین همچنین جهت محافظت سیستم ایمنی و سیستم گوارشی در رادیو درمانی سرطان مری استفاده می شود. همچنین گلوتامین در موارد ذیل استفاده می شود: بهبودی پس از پیوند مغز استخوان، جراحی شکم،  احساس سلامتی در کسانی که دچار آسیب و جراحت شده اند، پیشگیری از عفونت در افراد به شدت مریض. 

برخی از مردم گلوتامین را جهت مشکلات گوارشی مثل زخم معده، زخم روده و بیماری کرون استفاده می کنند. همچنین در موارد ذیل استفاده می شود: افسردگی، بدخلقی، تحریک پذیری، اضطراب، بی خوابی، بهبود کارایی ورزشی. 

برخی از بیماران مبتلا به ایدز گلوتامین را جهت جلوگیری از کاهش وزن استفاده می کنند. 

گلوتامین همچنین در موارد ذیل نیز استفاده می شود: بیش فعالی، مشکلات ادراری، کم خونی داسی شکل، ترک الکل. 

پودر گلوتامین توسط توزیع کننده های دارو تامین می شود. گلوتامین جهت مصرف تجاری طی فرآیند تخمیری توسط باکتری تهیه می شود. 

چگونه کار می کند؟

گلوتامین فراوان ترین آمینواسید آزاد در بدن می باشد. گلوتامین در عضلات ساخته می شود و توسط خون به ارگان های مختلف بدن توزیع می شود. گلوتامین باعث بهبود فعالیت سیستم گوارشی و سیستم ایمنی و سایر فرآیندهای ضروری در بدن بخصوص در شرایط استرس می شود. گلوتامین جهت تامین سوخت (نیتروژن و کربن) بسیاری از سلول ها الزامی می باشد. گلوتامین جهت ساخت سایر مواد شیمیایی مثل سایر آمینواسیدها و قند در بدن لازم می باشد. 

پس از جراحی یا آسیب، نیتروژن یک فاکتور اساسی جهت ترمیم و حفظ فعالیت ارگان های حیاتی می باشد. در حدود ۱/۳ نیتروژن از گلوتامین تامین می شود. 

در صورتی که بدن گلوتامین بیش از میزان تولید عضلات استفاده کند (مثلا در زمان استرس)، عضلات دچار تحلیل می شوند. مصرف مکمل گلوتامین می تواند از تحلیل عضلات جلوگیری کند. 

برخی از انواع شیمی درمانی سبب کاهش سطح گلوتامین در بدن می شوند. مصرف گلوتامین از آسیب های ناشی از شیمی درمانی بر روی ارگان ها جلوگیری می کند.

موارد استفاده گلوتامین


گلوتامین ممکن است در موارد زیر موثر باشد: 

سوختگی: مصرف گلوتامین به روش تزریقی و خوراکی احتمال عفونت را در بیماران سوختگی کاهش می دهد و مدت زمان بستری شدن را کم می کند. 

جراحت: شواهدی وجود دارد که گلوتامین در افراد دچار جراحت شدید، از عفونت ارگان های مختلف جلوگیری می کند. با این وجود شواهد موجود هماهنگ نیستند. مشخص نیست که آیا گلوتامین خطر مرگ را در افراد بدحال کاهش می دهد یا نه. برخی از تحقیقات نشان داده اند که ممکن است خطر مرگ را کاهش دهند اما بقیه نه. 

درمان کاهش وزن و مشکلات گوارشی در بیماران مبتلا به ایدز: مصرف گلوتامین در بیماران ایدزی به جذب بهتر غذا و افزایش وزن کمک می کند. مصرف ۴۰ میلی گرم گلوتامین روزانه بهترین نتیجه را ایجاد می کند. 

درد و تورم ایجاد شده در دهان بواسطه شیمی درمانی: برخی از تحقیقات نشان داده اند که گلوتامین سبب کاهش درد و تورم دهان پس از شیمی درمانی می شود. البته گلوتامین جهت انواع شیمی درمانی مناسب نمی باشد. مشخص نیست که دقیقا کدام بیماران از گلوتامین بهره می برند. برخی از تحقیقات نشان داده اند که بیماران تحت شیمی درمانی که مقادیر کافی گلوتامین ندارند، از این درمان بهره می برند. 

جراحی: تزریق وریدی گلوتامین همراه با تغذیه وریدی سیستم ایمنی را تقویت می کند و عوارض عفونت را پس از جراحی شدید کاهش می دهد. همچنین تزریق وریدی گلوتامین به همراه تغذیه وریدی بعد از پیوند مغز استخوان باعث کاهش عفونت و تسریع بهبودی در مقایسه با تزریق وریدی به تنهایی می شود. البته کلیه افراد تحت جراحی شدید و یا دریافت پیوند مغز استخوان از دریافت گلوتامین بهره نمی برند.

گلوتامین ممکن است در موارد زیر موثر نباشد: 

کارایی ورزشی: مصرف گلوتامین به روش خوراکی باعث بهبود عملکرد ورزشکاران نمی شود. 

بیماری کرون: مصرف گلوتامین به روش خوراکی علایم کرون را بهبود نمی بخشد. 

سیستین اوره: مصرف گلوتامین به روش خوراکی در بیماری های ارثی که باعث تشکیل سنگ در مثانه و کلیه می شوند، اثری ندارد. 

دیستروفی عضلانی: تحقیقات نشان داده اند که مصرف گلوتامین به روش خوراکی باعث تقویت عضلات در کودکان مبتلا به دیستروفی عضلانی نمی شود. 

شواهد کافی جهت کاربرد گلوتامین در موارد ذیل وجود ندارد: 

اسهال: اسهال ایجاد شده توسط داروهای درمان کننده ایدز، تحقیقات اولیه نشان داده اند که مصرف گلوتامین به روش خوراکی اسهال ناشی از نلفیناویر را کاهش می دهد. برخی از تحقیقات نشان می دهند که گلوتامین ممکن است از اسهال ناشی از شیمی درمانی را کاهش دهد، البته همه مطالعات این نتیجه را اثبات نمی کنند. 

یافته های حاصل در خصوص اثر گلوتامین در درمان اسهال در کودکان و نوزادان وجود ندارد. یک تحقیق اولیه نشان می دهد که مصرف گلوتامین به روش خوراکی مدت اسهال را در کودکان کاهش می دهد. البته مصرف گلوتامین به همراه درمان رایج به کمک مایعات مزیتی بر درمان رایج به کمک مایعات ندارد. 

کاهش آسیب سیستم ایمنی: برخی از تحقیقات نشان می دهند که گلوتامین آسیب ایجاد شده بر روی سیستم ایمنی ناشی از شیمی درمانی را کاهش می دهند. البته کلیه تحقیقات این اثر را نشان نمی دهند. 

مصرف گلوتامین در نوزادان کم وزن: یافته های ناهماهنگ در خصوص اثر گلوتامین بر نوزادان کم وزن وجود دارد. برخی از تحقیقات نشان می دهند که مصرف گلوتامین در لوله خوراکی، احتمال عفونت را در نوزادان کم وزن کاهش می دهد. البته بیشتر تحقیقات نشان می دهد که نوزادان کم وزن بهره ای از گلوتامین نمی برند. 

درد عضلانی و مفاصل ایجاد شده توسط پکلی تاکسل: برخی از تحقیقات نشان می دهد که گلوتامین شاید درد عضلانی و مفصلی ایجاد شده توسط پکلی تاکسل را کاهش دهد. 

التهاب پانکراس: یک تحقیق اولیه نشان داده است که مصرف گلوتامین وریدی به همراه تغذیه تام وریدی عملکرد سیستم ایمنی را بهبود می بخشد، اما عوارض و مدت زمان بستری شدن بیمار مبتلا به التهاب پانکراس را تغییر نمی دهد. 

مشکلات تغذیه ای پس از جراحی روده: در تحقیقات مورد بررسی قرار گرفته است که آیا مصرف گلوتامین به همراه هورمون رشد در درمان سندروم روده کوتاه موثر است یا نه. این ترکیب در برخی از بیماران سبب شده است که کمتر به تغذیه لوله ای وابسته باشند. البته گلوتامین به تنهایی موثر نیست. 

سایر شرایط: شواهد بیشتری جهت اثبات کاربرد گلوتامین در این موارد نیاز است: بدخلقی، تحریک پذیری، اضطراب، بیش فعالی، بی خوابی، زخم معدی و روده، کم خونی داسی شکل، درمان اعتیاد به الکل، 

عوارض جانبی گلوتامین


مصرف روزانه ۴۰ گرم خوراکی و یا ۶۰۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم تزریق وریدی گلوتامین،  ممکن است در عمده افراد بی خطر باشد. 

توصیه ها و هشدارهای مخصوص: 

کودکان: گلوتامین در مصرف خوراکی در کودکان ممکن است بی خطر باشد. کودکان ۳-۱۸ ساله نباید بیش از ۰/۷ گرم به ازای کیلوگرم روزانه مصرف کنند. اطلاعات کافی در خصوص ایمنی دزهای بالاتر در کودکان موجود نیست. 

بارداری و شیردهی: اطلاعات کافی در خصوص مصرف گلوتامین در بارداری وشیردهی موجود نیست، احتیاط لازم کنید و از مصرف آن اجتناب کنید. 

سیروز: گلوتامین می تواند این شرایط را بدتر کند. از مصرف مکمل گلوتامین اجتناب کنید. 

انسفالوپتی کبدی: بیماری شدید کبدی با مشکل و ناتوانی در فکر کردن، گلوتامین می تواند این شرایط را بدتر کند از مصرف آن اجتناب کنید. 

حساسیت به مونوسدیم گلوتامات (سندروم رستوران چینی): در صورتی که به مونوسدیم گلوتامات حساسیت داشته باشید، ممکن است به گلوتامین نیز حساسیت داشته باشید زیرا بدن گلوتامین را به گلوتامات تبدیل می کند. 

جنون: گلوتامین ممکن است باعث تغییرات عصبی در افراد مبتلا به جنون شود. از مصرف آن اجتناب کنید. 

صرع: این نگرانی وجود دارد که گلوتامین ممکن است احتمال صرع را در برخی از افراد افزایش دهد. از مصرف آن اجتناب کنید. 

تداخلات گلوتامین


تداخلات متوسط: در خصوص این تداخلات هوشیار باشید.

لاکتولوز: لاکتولوز با گلوتامین تداخل دارد. لاکتولوز باعث کاهش آمونیاک می شود. گلوتامین در بدن به آمونیاک تبدیل می شود. مصرف همزمان گلوتامین با لاکتولوز ممکن است باعث کاهش اثربخشی لاکتولوز شود. 

داروهای شیمی درمانی: این نگرانی وجود دارد که گلوتامین ممکن است باعث کاهش اثربخشی داروهای شیمی درمانی شوند. البته، هنوز خیلی زود است که در مورد وقوع این تداخل اظهار نظر کرد. 

داروهای ضدصرع: داروهایی که برای پیشگیری از صرع استفاده می شوند، مواد شیمیایی موجود در مغز را تحت تاثیر قرار می دهند. گلوتامین از طریق اثر گذاشتن بر مواد شیمایی موجود در مغز، ممکن است اثربخشی داروهای ضد صرع را کم کند. 

مقدار مصرفی مجاز گلوتامین


جهت مشاهده این قسمت به قسمت کاربری وارد شوید
به اشتراک بگذارید
دکتر هاجر اوجی
دکتر هاجر اوجی