دانه کولا

دانه کولا

بررسی اجمالی خواص دانه کولا


بررسی اجمالی

کولا نات ، دانه ی گیاه کولا نات است.

دانه کولا به صورت گسترده در نیجریه و غرب آفریقا به عنوان بخشی از سنت مهمان نوازی، فرهنگی و در مراسم های اجتماعی نیز استفاده می شود.

همچنین از آن در مصارف دارویی نیز استفاده می کنند.

از دانه کولا برای درمان کوتاه مدت خستگی ، افسردگی، سندروم خستگی مداوم، مالیخولیا ، سستی عضلات ، اسهال خونی ، نوع خاصی از اسهال به نام اسهال بی قوت ، کاهش وزن و سردردهای میگرنی و.. استفاده می کنند.

در صنایع غذایی و آشامیدنی دانه کولا به عنوان طعم دهنده کاربرد دارد.

نحوه عملکرد آن

دانه کولا حاوی کافیین است. کافیین باعث تحریک سیستم عصبی مرکزی، قلب و عضلات می شود .

موارد استفاده دانه کولا


موارد استفاده

دلایل ناکافی

کاهش وزن : برخی تحقیقات به تازگی نشان داده است که استفاده از ترکیب دانه کولا ، افرا و تنه درخت بید به صورت خوراکی و به مدت 6 هفته ممکن است باعث کاهش وزن در افراد چاق و با اضاف وزن زیاد شئد.

اما این ترکیب به دلیل خطرهای  افدرا ممکن است برای کاهش وزن مناسب نباشد. استفاده از افدرا در امریکا به علت عوارض جانبی شدید ممنوع شده است.

برای اثبات اثربخشی دانه کولا در افسردگی ، خستگی ، اضطراب ، اسهال ، میگرن  ، خستگی ذهنی و بدنی و ....نیاز به شواهد بیشتری است.

 

عوارض جانبی دانه کولا


عوارض جانبی

دانه کولا در صورتی که در مقادیر خوراکی استفاده شود احتمالا بی خطر است.

دانه کولا هنگامی که به صورت خوراکی ، در مقادیر دارویی وبه مدت کوتاه استفاده شود امکان دارد که بی خطر باشد. کافیین موجود در این دانه باعث ایجاد بی خوابی، اضطراب و بی قراری، حالت تهوع و استفراغ ، افزایش بازده قلبی و تنفسی و ... می شود .

در صورتی که دانه کولا طولانی مدت و به عنوان دارو در مقادیر زیاد استفاده شود امکان دارد که خطرناک باشد..

جویدن دانه کولا با افزایش ریسک سرطان دهان و سرطان های سیستم گوارش رابطه مستقیم دارد.

همچنین به دلیل وجود کافیین ، مقادیر زیاد دانه کولا ممکن است باعث سردرد، اضطراب، پرخاشگری، زنگ زدن گوش و ضربان قلب نا منظم شود.

قطع کردن ناگهانی کافیین نیز ممکن است باعث سردرد ، اضطراب ، بی قراری و سرگیجه نیز می شود.

استفاده خوراکی از دانه کولا در دوزهای بالا به دلیل وجود کافیین  احتمالا خطرناک است.

دوز های بسیار بالای کافیین باعث مرگ می شود. دوز کشنده کافیین حدود 10 تا 14 گرم تخمین زده شده است. که تقریبا حدود 150 تا 200 میلی گرم کافیین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن می باشد.

هشدارهای خاص و توصیه های مصرف

کودکان: دانه کولا در کودکان  هنگامی که به صورت خوراکی و در مقادیر موجود در مواد غذایی باشد احتمالا بی خطر است.

بارداری و شیردهی : دانه کولا در مقادیر کم موجود در مواد غذایی ،در صورتی که در دوران بارداری و شیردهی استفاده شود امکان دارد که بی خطر باشد.

اما در مقادیر بالاتر ، به دلیل وجود مقدار بالاتری از کافیین در خانم های باردار و شیرده امکان دارد که خطرناک باشد.

مادرها باید میزان مصرف کافیین را در کمتر از 200 میلی گرم در روز نگه دارند. که تقریبا معادل میزان کافیین موجود در دو استکان قهوه می باشد.

استفاده از مقادیر بالاتر در دوران بارداری ریسک سقط جنین ، زایمان زودرس و پایین بودن وزن تولد کودک را بالا می برد.

کافیین در شیر مادر ترشح می شود ، در نتیجه مادران شیرده باید توجه خاصی به مصرف محصولات حاوی دانه کولا و مقادیر کم آن داشته باشند .

کافیین موجود در دانه کولا ممکن است باعث اشکال در خواب ، بی قراری و افزایش حرکات روده در نوزادان شیر خوار شود.

بیماری های اضطرابی : کافیین موجود در دانه کولا ممکن است باعث بدتر شدن بیماری های اضطرابی شود.

بیماری های خونریزی دهنده : دانه های کولا حاوی کافیین هستند . کافیین ممکن است باعث کاهش سرعت لخته شدن خون شود . این خاصیت باعث نگرانی برخی متخصصان در راستای بدتر شدن بیماری های خونریزی دهمده شده است.

بیماری های قلب : کافیین موجود در دانه های کولا ممکن است باعث ضربان قلب نامنظم شود. در نتیجه در افراد با بیماری های قلبی دانه های کولا باید با احتیاط مصرف شوند.

دیابت : دانه های کولا حاوی کافیین می باشند. بعضی تحقیقات نشان داده اند که کافیین موجود دراین گیاه  ممکن است در روند مسیرهای مکانیزم قند خون  اثرگذار باشد و همچنین باعث سختی در کنترل قند خون نیز می شود.

اما تاثیرات نوشیدنی های حاوی کافیین و گیاهان تا کنون مورد مطالعه قرار نگرفته است.

افراد دیابتیک دانه های کولا را باید با احتیاط مصرف کنند.

اسهال : دانه های کولا حاوی کافیین می باشند. کافیین به خصوص زمانی که در مقادیر بالا استفاده شود ممکن است باعث بدتر شدن اسهال شود.

گلوکوما : کافیین موجود در دانه های کولا ممکن است باعث افزایش فشار درون چشم شود. این تاثیر از حدود 30 دقیقه پس از مصرف آغاز و تا حدئد 90 دقیقه باقی می ماند.

پرفشاری خون : کافیین موجود در دانه های کولا باعث افزایش فشار خون در افراد با سابقه پرفشاری خون می شود اما به نظر نمی رسد که این عارضه در افرادی که به صورتن روتین کافیین مصرف می کنند رخ دهد.

سندروم روده تحریک پذیر (IBS) : دانه های کولا حاوی کافیین می باشند . کافیین به خصوص زمانی که در مقادیر بالا استفاده شود ممکن است باعث بدتر شدن اسهال و علایم سندرم روده تحریک پذیر شود.

ضعف استخوان ها ( پوگی استخوان ) : کافیین موجود در دانه های کولا ممکن است میزان کلسیمی که در ادرار ترشح می شود را افزایش دهد.

در صورتی که فرد دارای پوکی استخوان و یا تراکم استخوان پایین باشد، میزان کافیین مصرفی در این فرد باید به کمتر از 300 میلی گرم در روز که معادل 2 تا 3 استکان قهوه می باشد برسد.

همچنین بهتر است در این افراد مکمل های کلسیم استفاده شود تا جایگزین میزان کلسیم دفع شده توسط ادرار در آنها شود.

خانم هایی با سن بالا که دارای مشکلات ژنتیکی در راستای مکانیسم استفاده از ویتامین دی هستند باید کافیین را با احتیاط مصرف کنند.

ویتامین دی به همراه کلسیم به ساخت استخوان کمک می کند.

جراحی : دانه های کولا باعث تاثیر بر سطح قند خون می شود. در راستای این تداخل ، نگرانی هایی در راستای کنترل قند خون در حین و یا بعد از عمل جراحی در افرادی که از این محصولات استفاده می کنند وجود دارد.

در نتیجه توصیه می شود که استفاده از این محصولات را حداقل دو هفته قبل از جراحی قطع کنند.

 

تداخلات دانه کولا


تداخلات

تداخلات حاد

آمفتامین

داروهای محرک از جمله آمفتامین باعت تحریک سیستم عصبی می شوند.

این داروها با تحریک سیستم عصبی ممکن است باعث عصبی شدن، پرخاشگری و افزایش برون ده قلب شود.

کافیین موجود در دانه های کولا نیز باعث تحریک سیستم عصبی می شود.

استفاده همزمان محصولات حاوی دانه های کولا با این دسته های دارویی باعث مشکلات جدی از جمله افزایش برون ده ،ضربان قلب و افزایش فشارخون می شود.

از مصرف همزمان داروهای محرک با کافیین خودداری کنید.

کوکایین

داروهای محرک از جمله کوکایین باعث تحریک سیستم عصبی می شود.

این داروها با تحریک سیستم عصبی ممکن است باعث عصبی شدن، پرخاشگری و افزایش برون ده قلب شود.

کافیین موجود در دانه های کولا نیز باعث تحریک سیستم عصبی می شود.

استفاده همزمان محصولات حاوی دانه های کولا با این دسته های دارویی باعث مشکلات جدی از جمله افزایش برون ده ،ضربان قلب و افزایش فشارخون می شود.

از مصرف همزمان داروهای محرک با کافیین خودداری کنید.

افدرین

داروهای محرک باعث تحریک سیستم عصبی می شوند. کافیین موجود دردانه های کولا و افدرین هردو از جمله داروهتای محرک هستند.

استفاده همزمان کولا نات با افدرین ممکن است میزان تحریک سیستم عصبی را افزایش دهد و برخی اوقات ممکن است باعث عوارض جانبی خطرناک و مشکلات قلبی شوند.

از استفاده همزمان محصولات حاوی کافیین با کوکایین خودداری کنید.

تدلخلات حد متوسط

الکل

بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ،الکل میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان از الکل و دانه های کولا ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در دانه های کولا را  مثل سردرد،پرخاشگری ، افزایش ضربان قلب و ... افزایش می دهد.

آنتب بیوتیک های دسته ی کینولون ها

آنتی بیوتیک های این دسته با آنتی بیوتیک های این دسته تداخل دارند. بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند. برخی آنتی بیوتیک ها سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش می دهد. 

استفاده همزمان آنتی بیوتیک ها با محصولات حاوی دانه های کولا می تواند ریسک عوارض جانبی شامل پرخاشگری، سردرد، افزایش ضربان قلب و... را افزایش دهد

از جمله این آنتی بیوتیک ها :

سیپروفلوکساسین

انوکساسین

نورفلوکساسین

اسپارفلوکساسین

تروافلوکساسین

و...

کلوزاپین

بدن برای متابولیزه کردن کلوزاپین آن را می شکند ،کافیین میتواند سرعت متابولیزه شدن کلوزاپین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان از کلوزاپین و دانه های کولا ریسک تاثیرات و عوارض جانبی کلوزاپین را افزایش می دهد.

دیپیریدامول

دانه های کولا حاوی کافیین می باشد . کافیین موجود دردانه های کولا باعث بلاک شدن اثرات دی پیریدامول می شود.

دی پیریدامول بعضی اوقات برای انجام تست های ورزشی استفاده می شود. این تست ها ، تست استرس ورزشی نام دارد.

استفاده از محصولات حاوی دانه های کولا را ۲۴ ساعت قبل از انجام این تست ها قطع کنید.

دیسولفیرام

بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ،دیسولفیرام میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان از دیسولفیرام و دانه های کولا ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در دانه های کولا را  مثل سردرد،پرخاشگری ، افزایش ضربان قلب و ... افزایش می دهد.

استروژن

بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ،استروژن میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان ازاستروژن و کولا نات ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در دانه های کولا را  مثل سردرد،پرخاشگری ، افزایش ضربان قلب و ... افزایش می دهد.

در صورتی که محصولات حاوی استروژن استفاده می کنید میزان مصرف کافیین خود را محدود کنید.

برخی قرص های استروژنی شامل :

کانژوگیت استروژن

اتینیل استرادیول

استرادیول و ...

فلووکسامین

بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ،فلووکسامین میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان ازفلووکسامین و دانه های کولا، ممکن است سطح کافیین را در بدن افزایش دهد و ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در کولا ناتس را افزایش می دهد.

لیتیوم

بدن به صورت طبیعی لیتیوم را دفع می کند. کافیین موجود دردانه های کولا ممکن است سرعت متابولیزه و دفع لیتیوم را افزایش می دهد.

در صورتی که محصولات حاوی کافیین را همزمان با لیتیم استفاده می کنید ، استفاده از محصولات حاوی کافیین را به آرامی قطع کنید. در صورتی که استفاده از کافیین را به سرعت قطع کنید ، ریسک عوارض احتمالی مصرف لیتیوم را افزایش می دهد.

داروهای ضدافسردگی (MAOIS)

دانه های کولا حاوی کافیین می باشد. کافیین باعث تحریک بدن می شود. داروهای ضدافسردگی نبز باعث تحریک بدن می شود.

استفاده همزمان محصولات حاوی دانه کولا با این محصولات باعث بروز عوارض جانبی جدی از جمله افزایش ضربان قلب ، پرفشاری خون، اضطراب و ...می شود.

برخی از این داروها شامل: فنیزین ، ترانیلسیپرومین و ...

نیکوتین

داروهای تحریک کننده از جمله نیکوتین سیستم عصبی را تحریک می کند. این تحریک ها باعث پرخاشگری و افزایش فشارخون می شود.

کافیین موجود در دانه های کولا نیز باعث تحریک سیستم عصبی می شود.

در نتیجه استفاده همزمان دانه های کولا با این داروهای تحریک کننده ممکن است مشکلات جدی از جمله افزایش ضربان قلب ، افزایش فشارخون  و... شود.

از استفاده همزمان این داروها خودداری کنید.

پنتوباربیتال

اثرات تحریک کننده ی کافیین ممکن است اثرات خواب آواری پنتوباربیتال را از بین می برد.

فنیل پروپانول آمین

کافیین موجود در دانه های کولا باعث تحریک بدن می شود. فنیل پروپانول آمین نیز  باعث تحریک بدن می شود. 

استفاده همزمان این محصولات باعث افزایش این تحریکات و افزایش ضربان قلب ، افزایش فشارخون و اضطراب می شود.

ریلوزول

بدن برای متابولیزه کردن ریلوزول آن را می شکند. استفاده ازدانه های کولا می تواند سرعت متابولیزه کردن ریلوزول را کاهش می دهد و  باعث افزایش اثرات و عوارض جانبی ریلوزول می شود.

تئوفیلین

دانه های کولا حاوی کافیین است. کافیین شبیه تئوفیلین عمل می کند. کافیین همچنین باعث کاهش سرعت دفع تئوفیلین می شود.

استفاده همزمان از دانه های کولا و تئوفیلین  باعث افزایش آثار و عوارض جانبی تئوفیلین می شود.

وراپامیل

بدن برای متابولیزه کردن کافیین موجود در گوارانا آن را می شکند . وراپامیل باعث کاهش سرعت متابولیزه شدن کافیین می شود.

استفاده  همزمان دانه ها کولا و وراپامیل باعث افزایش ریسک عوارض جانبی کافیین از جمله پرخاشگری، سردرد و افزایش ضربان قلب می شود.

تداخلات جزیی

آدنوزین

دانه های کولا حاوی کافیین است. کافیین موجود در گوآرانا باعث بلاک شدن اثر آدنوزین می شود . اغلب پزشکان از آدنوزین برای تست قلبی به نام تست استرس قلبی استفاده می کنند.

حداقل از 24 ساعت قبل از تست استرس قلبی، استفاده  ازدانه های کولا و محصولات حاوی کافیین را قطع کنید.

قرص های ضدبارداری

بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ،قرص های ضدبارداری میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان از قرص های ضدبارداری و دانه های کولا ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در دانه های کولا را  مثل سردرد،پرخاشگری ، افزایش ضربان قلب و ... افزایش می دهد.

برخی از این داروها شامل :

اتینیل استرادیول و لوونورژسترول( قرص های سه فازی )

اتینیل استرادیول  و نوراتیندرون و ...

سایمتیدین

از آنجایی که دانه های کولا حاوی کافیین می باشد با سایمتیدین تداخل دارد.

بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ،سایمتیدین میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان از سایمتیدین و  دانه های کولا ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در دانه های کولا را  مثل سردرد،پرخاشگری ، افزایش ضربان قلب و ... افزایش می دهد.

فلوکونازول

دانه کولا حاوی کافیین است.بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ، فلوکونازول میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان از فلوکونازول و دانه های کولا ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در این محصولات را  مثل اضطراب،بی قراری ، بی خوابی و ... افزایش می دهد.

آنتی دیابتیک ها

دانه های کولا ممکن است باعث افزایش قند خون شود. داروهای آنتی دیابتیک برای کاهش سطح قند خون استفاده می شوند.

دانه های کولا با افزایش سطح قند خون ممکن است کارایی داروهای آنتی دیابتیک را پایین بیاورد.

در صورت استفاده همزمان این محصولات میزان قند خون خود را تحت کنترل قرار دهید . 

دوز مصرفی داروهای آنتی دیابتیک در صورت استفاده همزمان با دانه های کولا  ممکن است نیاز به تغییر داشته باشد.

از جمله داروهای آنتی دیابتبک:

گلیمپرامید

گلی بوراید

انسولین 

پیوگلیتازون

رزیگلیتازون

کلرپروپامید

گلیپزاید

تولبوتامید و....

مکسیلیتین

دانه های کولا حاوی کافیین است. بدن برای متابولیزه کردن کافیین آن را می شکند ،مکسیلیتین میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان مکسیلیتین و دانه های کولا ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود در این محصولات را افزایش می دهد.

تربینافین

بدن برای متابولیزه کردن کافیین(  دانه های کولا حاوی کافیین است ) آن را می شکند ،تربینافین میتواند سرعت متابولیزه شدن کافیین را کاهش دهد. در نتیجه استفاده همزمان از تربینافین و دانه های کولا ریسک عوارض ناشی از کافیین موجود دردر این محصولات را  مثل سردرد،پرخاشگری ، افزایش ضربان قلب و ... افزایش می دهد.

مقدار مصرفی مجاز دانه کولا


جهت مشاهده این قسمت به قسمت کاربری وارد شوید
به اشتراک بگذارید
دکتر مارال حق نگهدار
دکتر مارال حق نگهدار


از تیم پزشکی سیبویه مشاوره رایگان بگیرید!
صبح ها از ساعت ۱۰ الی ۱۴
عصر ها از ساعت ۱۸ الی ۲۲