بهار نارنج

بهار نارنج

بررسی اجمالی خواص بهار نارنج


 نارنج یک نوع گیاه است که پوست،گل، برگ، میوه و اب میوهء آن برای ساخت دارو استفاده می شود. روغن نارنج از پوست آن تهیه می شود.

 نارنج چه به صورت خوراکی و چه به صورت پوستی استفاده های زیادی دارد. اما دانش تا به اینجا نشان داده که استعمال روغن آن بر روی پوست در مورد عفونت های قارچی پوستی ( از جمله نوعی کچلی پوستی به نام کرم حلقوی، خارش جک و پای ورزشکاری) ممکن است موثر باشد. 

پوست نارنج دارای دو اثر ضد هم می باشد به این صورت که می تواند هم سبب افزایش اشتها و هم باعث کاهش وزن شود. موارد مصرف دیگر پوست و گل این گیاه ناراحتی معده، احتقان بینی، و سندروم خستگی مزمن می باشد.

گل نارنج و روغن آن در ناراحتی های گوارشی از جمله زخم روده، یبوست، اسهال، وجود خون در مدفوع، افتادگی مقعد یا رکتوم، و گاز روده استفاده می شود. همچنین این قسمت ها در تنظیم سطح چربی خون، کاهش قند خون در افراد دیابتی، تحریک گردش خون، خالص سازی خون، مشکلات کبدی و صفراوی، بیماری های کلیوی و مثانه و همچنین به عنوان ارامبخش در مشکلات خواب مورد مصرف دارند.

بعضی افراد از گل نارنج و روغن آن در مواردی مثل کم خونی، پاکسازی پوست، ریزش مو و به عنوان تقویت کننده در افراد سرطانی استفاده می کنند.

پوست بهارنارنج بصورت استعمال پوستی در مورد التهاب و تورم پلک، خونریزی شبکیه چشم، دردهای عصبی،خستگی ناشی از سرماخوردگی، درد عضلات و مفاصل، سردرد، کبودی، تورم سیاهرگ ها(فلبیت) و زخم بستر استفاده می شود.

در رایحه درمانی، روغن اسانس نارنج از طریق استعمال پوستی یا استنشاق به عنوان مسکن به کار برده می شود.

در آشپزی، روغن نارنج به عنوان طعم دهنده و میوه آن برای تهیه مارمالاد و لیکور کاربرد دارد. خود میوه به دلیل ترش و تلخ بودن کمتر به تنهایی استفاده می شود، مگر در ایران و مکزیک. پوست خشک شده آن هم به عنوان چاشنی کاربرد دارد.

در صنعت، روغن نارنج در صنایع داروسازی، آرایشی و ساخت صابون استفاده می شود.

در طب آسیایی، میوه کال خشک شده نارنج در درجه اول برای مشکلات سوء هاضمه مصرف می شود.

از سال 2004 که FDA مصرف افدرا را به دلیل عوارض آن بر قلب ممنوع اعلام کرده است، معمولا نارنج در محصولات فاقد افدرا به کار برده می‏ شود. نارنج و کافئین، ترکیب رایج در کاهش وزن و بدنسازی، می توانند باعث افزایش ضربان قلب و بالارفتن فشار خون در افراد سالم شوند. مدرکی وجود ندارد که نشان دهد نارنج نسبت به افدرا ایمن تر است.

نارنج (سینفرین) به عنوان ماده ای ممنوع توسط انجمن بین المللی ورزشکاران اعلام شده است.

قبل از مصرف نارنج اگر داروی دیگری استفاده می کنید ،از آن جا که این گیاه با بسیاری از داروها تداخل دارد با یک متخصص در حوزه سلامت مشورت کنید.

چگونه اثر می کند؟

نارنج دارای مواد شیمیایی می باشد که بر سیستم عصبی اثر می گذارند. غلظت و تاثیر این مواد شیمیایی با توجه به بخش مورد استفادهء گیاه و روش آماده سازی آن می تواند متغیر باشد.این مواد شیمیایی می توانند باعث تنگی عروق، افزایش فشار خون و افزایش ضربان قلب شوند.

موارد استفاده بهار نارنج


امکان دارد برای این موارد موثر باشد: درمان عفونت های پوستی قارچی مثل کرم حلقوی (نوعی از کچلی)، پای ورزشکاری، و خارش جک. به نظر می رسد استعمال روغن نارنج به درمان عفونت های پوستی قارچی کمک می کند.

اطلاعات ناکافی در رابطه با: دیابت: مطالعات اولیه نشان می دهد که نوشیدن چای تهیه شده از برگ های انجبار هندی و میوه نارنج به مدت 4 ماه به نظر می رسد سطح قند خون در افراد دیابتی را کاهش می دهد. 

سوء هاضمه: مطالعات اولیه نشان می دهد مصرف محصولات حاوی نارنج به همراه ترکیبات دیگر (zhizhu) به صورت سه بار در روز و به مدت 4 هفته سوء هاضمه را کاهش می دهد.

کاهش وزن: مطالعات با اثر نارنج بر تغییرات وزن موافق نمی باشد. بعضی از بررسی ها نشان می دهد که ترکیبی از نارنج، کافئین و گیاه علف چای اگر همراه با رژیم غذایی کم کالری و ورزش باشد به کاهش وزن کمک می کند. با این وجود برخی مطالعات دیگر نشان داده اند که ترکیب نارنج، کافئین و دیگر ترکیبات به کاهش وزن کمک نکرده است.

اضطراب قبل از عمل جراحی: مطالعات نشان می دهد مصرف نارنج دو ساعت قبل از عمل جراحی اضطراب را کاهش می دهد.

احتقان بینی، آلرژی، گاز روده، سرطان، ناراحتی های معده و روده، زخم روده، تنظیم کلسترول، سندروم خستگی مزمن، مشکلات کبدی و صفراوی، بهبود گردش خون و عملکرد قلب، تورم چشم، سرماخوردگی، سردرد، درد عصبی و عضلانی، کبودی، بهبود اشتها و بی خوابی های خفیف مواردی هستند که مدارک بیشتری برای تعیین اثربخشی نارنج بر آن ها لازم است.

عوارض جانبی بهار نارنج


مصرف نارنح در کودکان و بزرگسالان به مقداری که در غذا استفاده می شود احتمالا بی خطر است. استعمال اسانس روغنی نارنج بر روی پوست یا استنشاق آن در رایحه درمانی امکان دارد بی خطر باشد.

اما مصرف نارنج به صورت مکمل و با اهداف پزشکی مثل کاهش وزن امکان دارد خطرناک باشد. مخصوصا زمانی که همراه با دیگر محرک ها مثل کافئین یا گیاهان حاوی کافئین مصرف شود، خطر افزایش فشار خون، ضعف و از حال رفتن، حمله قلبی، سکته و دیگر عوارض جانبی جدی را افزایش می دهد.

گزارشاتی وجود دارد که نشان می دهد نارنج می تواند باعث ایجاد سردرد، شامل میگرن و سردرد خوشه ای در بعضی افراد شود.

نارنج می تواند سبب حساسیت به نور آفتاب شود پس در مقابل نور خورشید از خود مراقبت کنید مخصوصا اگر سفید پوست هستید.

مراقبت های ویژه و هشدارها:

بارداری و شیردهی: نارنج در دوران بارداری و در مقادیر بکار رفته در غذا احتمالا بی خطر است. اما امکان دارد در مقادیر دارویی خطرناک باشد. اثرات نارنج بر نوزادان شیرخوار مشخص نیست. جانب احتیاط را رعایت کنید و در دوران بارداری و شیردهی از نارنج استفاده نکنید.

دیابت: برخی مدارک نشان می دهد مصرف نارنج در کنترل قند خون افراد مبتلا به دیابت نوع 2 تداخل ایجاد می کند. با احتیاط مصرف شده و قند خون به دقت پایش شود.

فشار خون بالا: بعضی مطالعات نشان می دهد مصرف نارنج به خصوص در ترکیب با کافئین می تواند سبب افزایش فشارخون در افراد سالم شود و بعضی مطالعات دیگر تغییری در فشارخون نشان نداده است. تا به امروز مطالعه ای وجود نداشته که اثر نارنج بر افرادی که فشارخون بالا داشته اند را بررسی کرده باشد. ریسک نکنید و در صورتی که فشار خون بالا دارید از نارنج مخصوصا همراه با محرک های دیگر مثل کافئین استفاده نکنید. 

گلوکوم (آب سیاه): نارنج ممکن است سبب بدتر شدن این وضعیت شود. اگر به آب سیاه مبتلا هستید از نارنج استفاده نکنید. 

بیماری قلبی: استفاده از نارنج به خصوص همراه با دیگر محرک ها مثل کافئین ممکن است ریسک عوارض جدی را در افراد دارای مشکلات قلبی (نوعی از مشکلات قلبی که سندروم افزایش فاصله QT در الکتروکاردیوگرام نامیده می شود)، بالا ببرد. 

آریتمی قلبی (نامنظم بودن ضربان قلب): بعضی مطالعات نشان می دهد استفاده از نارنج مخصوصا همراه با کافئین می تواند ضربان قلب را در افراد سالم بالا ببرد. بعضی مطالعات دیگر چنین اثری بر ضربان قلب را تایید نمی کند.  تا به اینجا مطالعه ای وجود نداشته که اثر نارنج را بر افرادی که آریتمی قلبی داشته اند، نشان دهد. اگر ضربان قلب نامنظی دارید از مصرف نارنج (به خصوص همراه با محرک ها مثل کافئین) بپرهیزید.

عمل جراحی: نارنج مانند یک محرک عمل می کند پس ممکن است از طریق افزایش ضربان قلب و فشار خون با عمل جراحی تداخل ایجاد کند. حداقل دو هفته قبل از عمل جراحی برنامه ریزی شده خود، نارنج استفاده نکنید.

تداخلات بهار نارنج


تداخلات مهم: از مصرف دسته دارویی ضدافسردگی MAOI ها با نارنج بپرهیزید.

نارنج دارای ترکیبات شیمیایی می باشد که سبب تحریک بدن شده و بعضی از داروهای مورد مصرف در افسردگی سبب افزایش این ترکیبات شیمیایی می شوند. مصرف نارنج با این دسته از داروهای ضدافسردگی ممکن است باعث ایجاد عوارض جانبی جدی از قبیل تپش قلب، فشار خون بالا، تشنج، اضطراب و موارد دیگر شود.

بعضی از داروهای این دسته فنلزین (nardil)و ترانیل سیپرومین (parnate) می باشند.

مصرف میدازولام (versed) با نارنج تداخل دارد.

بدن میدازولام را به منظور دفع، می شکند، نارنج سبب کاهش میزان این عمل شده و به دنبال آن مصرف همزمان نارنج و این دارو باعث افزایش مقدار میدازولام و عوارض جانبی ان می شود.

تداخلات میانه: مصرف نارنج و کافئین (اکسدرین، اناسین و ویوارین) همراه با احتیاط باشد.

نارنج و کافئین هر دو از محرک ها هستند که در صورت مصرف همزمان می توانند سبب افزایش فشار خون و تپش قلب شوند که می توانند عوارض جدی مثل حمله قلبی را به دنبال داشته باشند.

مصرف دکسترومتورفان با نارنج تداخل دارد. از آن جا که نارنج سبب کاهش میزان شکسته شدن و دفع دکسترومتورفان می شود، افزایش غلظت دارو و عوارض جانبی را به دنبال دارد.

مصرف فلودیپین (plendil) با نارنج تداخل دارد. 

فلودیپین به منظور کاهش فشارخون استفاده می شود. در صورت مصرف همزمان این دارو و نارنج، از آن جا که نارنج سبب کاهش میزان شکسته شدن و دفع فلودیپین می شود، اثرات و عوارض جانبی این دارو در بدن افزایش می یابد.

مصرف ایندیناویر (crixivan) با نارنج تداخل دارد.

ایندیناویر در درمان بیماری HIV/AIDS کاربرد دارد. این دارو در بدن شکسته شده و دفع می شود. از آن جا که نارنج سبب کاهش میزان دفع دارو می شود، مصرف همزمان این دو ترکیب، افزایش اثرات و عوارض جانبی ایندیناویر را به دنبال دارد.

داروهایی که توسط کبد (آنزیم های سایتوکروم P450 و سایتوکروم P3A4) دچار تغییر می شوند با نارنج تداخل دارند. 

بعضی از داروها توسط کبد شکسته شده و دچار تغییر می شوند.

نارنج ممکن است باعث کاهش روند شکسته شدن و تغییرات در این دسته از داروها شود و در ادامه اثرات و عوارض این دسته از داروها افزایش یابد. قبل از مصرف نارنج با متخصص مربوطه مشورت کنید تا مشخص شود داروهای مورد مصرف شما در این دسته قرار دارند یا نه. 

بعضی از داروهایی که توسط کبد تغییر می یابند شامل لوواستاتین (Mevacor)، کتوکونازول (Nizoral)، ایتراکونازول (Sporanox)، فکسوفنادین(Allegra)، تریازولام (Halcion) و بعضی دیگر می باشد.

داروهایی که سبب ایجاد نامنظمی ضربان قلب (داروهای افزاینده بازه QT) می شوند، با نارنج تداخل دارند.

نارنج ممکن است سبب افزایش ضربان قلب شود. مصرف همزمان نارنج با داروهایی که از عوارض آن ها بی نظمی ضربان قلب می باشد، ممکن است باعث ایجاد عوارض جدی از جمله آریتمی شود.

بعضی از داروهایی که سبب بی نظمی ضربان قلب می شوند شامل آمیودارون(Cordano)، دیزوپیرامید (Norpace)، دوفتیلید(Tikosyn)، ایبوتیلید، پروکاینامید، کینیدین، سوتالول و تیوریدازین می باشد.

مصرف داروهای محرک با نارنج تداخل دارد.

داروهای محرک، سیستم عصبی بدن را سرعت می بخشند و از این طریق می توانند باعث شوند شما احساس وحشت و عصبانی بودن داشته باشید. مصرف نارنج به همراه داروهای محرک ممکن است باعث ایجاد مشکلات جدی شامل افزایش ضربان قلب و فشار خون شود. از مصرف این دسته دارویی به همراه نارنج بپرهیزید.

بعضی از داروهای محرک شامل دی اتیل پروپیون (Tenuate)، اپی نفرین، فنترمین (lonamin) و سودوافدرین می باشد.

مقدار مصرفی مجاز بهار نارنج


جهت مشاهده این قسمت به قسمت کاربری وارد شوید
به اشتراک بگذارید
دکتر نازنين پاشا
دکتر نازنين پاشا


از تیم پزشکی سیبویه مشاوره رایگان بگیرید!
صبح ها از ساعت ۱۰ الی ۱۴
عصر ها از ساعت ۱۸ الی ۲۲