سنبل الطیب

سنبل الطیب

بررسی اجمالی خواص سنبل الطیب


سنبل الطیب یک گیاه بومی اروپا و بخش هایی از آسیا می باشد، اما در آمریکای شمالی نیز می روید. از ریشه آن دارو تهیه می شود. 

سنبل الطیب جهت درمان اختلالات خواب (خصوصا بی خوابی) استفاده می شود. سنبل الطیب بصورت خوراکی جهت اضطراب، اختلالات روانی نیز استفاده می شود، اما اطلاعات علمی محدودی جهت اثبات کاربرد آن در این موارد موجود است. 

در صنایع، روغن و عصاره سنبل الطیب به عنوان طعم دهنده و عطر دهنده در تولید مواد غذایی و نوشیدنی ها استفاده می شود. 

چگونه عمل می کند؟ 

سنبل الطیب مشابه آرام بخش بر روی مغز و سیستم عصبی عمل می کند. 

موارد استفاده سنبل الطیب


سنبل الطیب ممکن است در موارد زیر موثر باشد: 

بی خوابی: نتایج تحقیقات در خصوص این اثر متناقض است. بسیاری از تحقیقات نشان می دهند که مصرف سنبل الطیب زمان به خواب رفتن را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه کاهش می دهد. سنبل الطیب کیفیت خواب را بهبود می بخشد. به نظر می رسد مصرف دزهای ۴۰۰ تا ۹۰۰ میلی گرم سنبل الطیب، ۲ ساعت قبل از خواب بهترین اثر را داشته باشد. ممکن است نیاز به مصرف مداوم آن، حتی تا ۴ هفته، باشد تا اثر کامل آن ظاهر شود. برخی از تحقیقات نشان می دهد که ترکیب سنبل الطیب با سایر گیاهان مثل رازک یا بادرنجبویه باعث بهبود کیفیت خواب می شود. مصرف سنبل الطیب همچنین ممکن است سبب بهبود کیفیت خواب در افرادی شود، که قرص های خواب را ترک می کنند. البته سایر تحقیقات نشان می دهد که سنبل الطیب به سرعت قرص های خواب اثر نمی کند. 

علایم یائسگی: تحقیقات نشان می دهد که مصرف ۲۲۵ میلی گرم ریشه سنبل الطیب ۳ بار در روز و به مدت ۸ هفته، شدت و دفعات گرگرفتگی را در خانم های یائسه کاهش می دهد. 

شواهد کافی جهت مصرف سنبل الطیب در موارد زیر موجود نیست و نیاز به مدارک بیشتری جهت اثبات اثربخشی آن در این موارد می باشد: 

اضطراب: شواهد متناقضی در مورد اثربخشی سنبل الطیب در اضطراب وجود دارد. برخی از تحقیقات نشان می دهد که مصرف سنبل الطیب ممکن است اضطراب را کاهش دهد. البته سایر تحقیقات چنین اثری را نشان نمی دهند. نتایج متناقض ممکن است به علت تفاوت در دز، نوع و شدت اضطراب تحت درمان باشد. 

افسردگی: تحقیقات اولیه نشان می دهد که مصرف سنبل الطیب و هوفاریقون علایم افسردگی را بهبود می بخشد. مصرف دزهای بالای سنبل الطیب (۱۰۰۰ میلی گرم) و هوفاریقون (۵۰۰ میلی گرم) بیش از دزهای پایین موثر می باشد. 

اختلالات قاعدگی: تحقیقات اولیه نشان می دهد که مصرف ۲۲۵ میلی گرم سنبل الطیب ۳ بار در روز و به مدت ۲ سیکل، درد و نیاز به مصرف مسکن را در دوران قاعدگی کاهش می دهد. 

بی قراری: تحقیقات اولیه نشان می دهد که مصرف ۱ یا ۲ قرص حاوی ۱۶۰ میلی گرم ریشه سنبل الطیب و ۸۰ میلی گرم بادرنجبویه، ۱ یا ۲ بار در روز، ممکن است علایم بی قراری شدید را در کودکان زیر ۱۲ سال کاهش دهد. 

استرس: تحقیقات اولیه نشان می دهد که مصرف ۶۰۰ میلی گرم سنبل الطیب به مدت ۷ روز قبل از استرس فکری، فشار خون، ضربان قلب، احساس فشار تحت استرس را کاهش می دهد. سایر تحقیقات نشان می دهد که مصرف ۱۰۰ میلی گرم سنبل الطیب قبل از سخنرانی، احساس اضطراب را کاهش می دهد. یک مطالعه نشان می دهد که یک تک دز فرآورده ترکیبی حاوی ۳۶۰ میلی گرم سنبل الطیب و ۲۴۰ میلی گرم بادرنجبویه، اضطراب را کاهش می دهد. البته در صورت افزایش دز اجزای آن (۱۰۸۰ میلی گرم سنبل الطیب و ۷۲۰ میلی گرم بادرنجبویه) باعث افزایش اضطراب می شود. 

سایر مواردی که نیاز به مدارک بیشتر جهت اثبات اثربخشی دارد: 

  • اختلال بیش فعالی
  • سندروم خستگی مزمن
  • تشنج
  • صرع
  • سردرد
  • لرزش خفیف
  • درد مفاصل و عضلانی 
  • معده درد

عوارض جانبی سنبل الطیب


مصرف سنبل الطیب در مقادیر دارویی در کوتاه مدت احتمالا بی خطر باشد. مطالعات بالینی مصرف دارویی آن، تا ۲۸ روز را در بیش از ۱۲۰۰۰ نفر، ایمن بوده است. ایمنی مصرف آن در طولانی مدت نامشخص می باشد. برخی از تحقیقات نشان می دهند که مصرف سنبل الطیب به مدت ۴ تا ۸ هفته در کودکان ممکن است بی خطر باشد.

سنبل الطیب ممکن است عوارض جانبی مختلفی از قبیل سردرد، معده درد، کندی ذهن، تحریک پذیری، پریشانی، اختلال قلبی و یا حتی بی خوابی در برخی از افراد ایجاد کند. تعداد اندکی از افراد بعد از مصرف سنبل الطیب، بخصوص در دزهای بالاتر احساس رخوت می کنند. برخی از مردم خشکی دهان و رویای درهم تجربه می کنند. بهتر است از کار کردن با وسایل و ماشین آلات خطرناک  بعد از مصرف سنبل الطیب اجتناب کنید. ایمنی مصرف آن در طولانی مدت مشخص نیست. ممکن است قطع این گیاه پس از مصرف طولانی مدت،  سندروم ترک ایجاد کند. جهت اجتناب از بروز عوارض سندروم ترک، بهتر از سنبل الطیب به صورت تدریجی طی ۱ تا ۲ هفته قطع شود. 

توصیه ها و هشدارهای مخصوص

بارداری و شیردهی: اطلاعات کافی در خصوص ایمنی مصرف سنبل الطیب در دوران بارداری و شیردهی موجود نیست. بهتر است احتیاط شود و از مصرف آن اجتناب شود. 

جراحی: سنبل الطیب سیستم عصبی مرکزی را سرکوب می کند، داروهای بیهوشی و سایر داروهایی که در جراحی استفاده می شوند نیز سیستم عصبی مرکزی را سرکوب می کنند. این ترکیب دارویی ممکن است اثرات جانبی خطرناک ایجاد کند، حداقل ۲ هفته قبل از جراحی از مصرف سنبل الطیب اجتناب کنید.

تداخلات سنبل الطیب


تداخلات شدید: از این دسته ترکیب دارویی اجتناب کنید: 

الکل: الکل موجب گیجی و خواب آلودگی می شود. سنبل الطیب نیز گیجی و خواب آلودگی ایجاد می کند. مصرف مقادیر زیاد الکل و سنبل الطیب ممکن است گیجی و خواب آلودگی شدید ایجاد کند. 

آلپرازولام: سنبل الطیب سرعت شکست آلپرازولام توسط کبد را کاهش می دهد. مصرف همزمان سنبل الطیب و آلپرازولام ممکن است سبب افزایش اثرات و عوارض جانبی آلپرازولام مثل خواب آلودگی شود. 

داروهای آرام بخش: سنبل الطیب ممکن است گیجی و خواب آلودگی ایجاد کند. داروهای آرام بخش نیز می توانند موجب گیجی و خواب آلودگی شوند. مصرف همزمان داروهای آرام بخش و سنبل الطیب ممکن است سبب افزایش خواب آلودگی شود. 

برخی از داروهای آرام بخش شامل موارد زیر هستند: 

آلپرازولام، کلونازپام، دیازپام، لورازپام، میدازولام، تمازپام، تریازولام، ...

داروهای سرکوب کننده سیستم عصبی مرکزی: سنبل الطیب ممکن است گیجی و خواب آلودگی ایجاد کند. داروهای سرکوب کننده سیستم عصبی مرکزی نیز می توانند موجب گیجی و خواب آلودگی شوند. مصرف همزمان داروهای آرام بخش و سنبل الطیب ممکن است سبب افزایش خواب آلودگی شود. 

برخی از داروهای این دسته شامل موارد زیر می باشند: 

پنتوباربیتال، فنوباربیتال، سکوباربیتال، تیوپنتال، فنتانیل، مورفین، پروپوفول،...

تداخلات حد متوسط: در خصوص این ترکیب دارویی هوشیار باشید: 

سوبسترای CYP3A4: برخی از داروها توسط کبد شکسته می شوند و تغییر می یابند. سنبل الطیب ممکن است سبب کاهش سرعت شکست این داروها شود. مصرف همزمان سنبل الطیب و این دسته از داروها ممکن است سبب افزایش اثرات و عوارض جانبی داروها شود. قبل از مصرف سنبل الطیب، با درمانگر خود در خصوص مصرف هر یک از این داروها مشورت کنید. 

برخی از داروهای این دسته شامل موارد زیر می باشند: 

لوواستاتین، کتوکونازول، ایتراکونازول، فکسوفنادین، تریازولام، ....

مقدار مصرفی مجاز سنبل الطیب


جهت مشاهده این قسمت به قسمت کاربری وارد شوید
به اشتراک بگذارید
دکتر هاجر اوجی
دکتر هاجر اوجی


از تیم پزشکی سیبویه مشاوره رایگان بگیرید!
صبح ها از ساعت ۱۰ الی ۱۴
عصر ها از ساعت ۱۸ الی ۲۲