درمانی جدید که بدون آسیب به سلول‌های سالم، باعث آپوپتوز سلول‌های سرطانی می‌شود

درمانی جدید که بدون آسیب به سلول‌های سالم، باعث آپوپتوز سلول‌های سرطانی می‌شود

داروهای جدید

تاریخ انتشار : بازدید : 814

بر اساس مقاله منتشر شده در ژورنال Cancer cell، دانشمندان کالج پزشکی آلبرت انیشتین، با استفاده از روش درمانی نوین، بدون آسیب رساندن به سلول‌های سالم، آپوپتوز را در سلول‌های سرطانی القا کردند. آن‌ها این درمان نوین خود را علیه سلول‌های مبتلا به لوکمی میلوئیدی حاد (AML) اعمال کردند. در این بیماری نرخ بقا تنها حدود 30 درصد است و سالانه بیش از ده‌هزار آمریکایی را می‌کشد. گرچه این روش تنها بر روی AML آزموده شده است، ممکن است بتواند در حمله به انواع دیگر سلول‌های سرطانی نیز موفق باشد.

مکانیسم عمل این روش درمانی القای آپوپتوز در سلول‌های سرطانی است. داروهای شیمی‌درمانی موجود، آپوپتوز را به طور غیر مستقیم، با آسیب به DNA سلول‌های سرطانی القا می‌کنند؛ در حالی که در این روش، آپوپتوز مستقیما با فعال شدن پروتئین BAX القا می‌شود.

فعال شدن پروتئین BAX در سلول موجب تشکیل سوراخ‌هایی در غشای میتوکندری می‌شود. موادی که از طریق این سوراخ‌ها از میتوکندری آزاد می‌شوند، فرایند آپوتوز را شروع می‌کنند. با این حال سلول‌های سرطانی با تولید مقدار زیاد BCL-2 که پروتئینی ضد آپوپتوز است، فعالیت BAX را مهار می‌کنند؛ در نتیجه این سلول‌ها نسبت به آپوپتوز مقاوم می‌شوند.

در سال 2008، دکتر گاواتیوتیس عضو تیمی بود که برای نخستین بار شکل و ساختار جایگاه فعال پروتئین BAX را مشخص کرد. از آن زمان او به دنبال یافتن مولکول‌های کوچکی بود که بتوانند BAX را تا حدی فعال کند که بتواند بر مقاومت سلول‌های سرطانی غلبه کند. تیم او بیش از یک میلیون ترکیب را بررسی و تعداد آن‌ها را به 500 عدد محدود کردند. بسیاری از این 500 ترکیب توسط این تیم ساخته و سپس ارزیابی شد.

سرانجام BTSA1 به عنوان بهترین ترکیب علیه رده‌های مختلف سلول‌های مبتلا به AML شناخته شد. این پروتئین با وجود توانایی القای آپوپتوز در سلول‌های سرطانی، تاثیری بر سلول‌های سالم نداشت. این درمان در موش‌های مبتلا به AML، بقا را به مقدار قابل ملاحظه‌ای افزایش داد: 43 درصد از موش‌هایی که با این روش درمان شده بودند پس از 60 روز زنده و عاری از AML بودند. همچنین هیچ نشانه‌ای از مسمومیت در آن‌ها دیده نشد. به گفته دکتر گاواتیوتیس، علت القای آپوپتوز در سلول‌های سرطانی، بدون آسیب به سلول‌های طبیعی، احتمالا به دلیل از پیش آماده بودن سلول‌های سرطانی برای آپوپتوز است. وجود مقدار زیاد BAX در سلول‌های سرطانی باعث می‌شود که حتی دوزهای کم BTSA1 فعالیت کافی را برای مرگ آپوپتوزی القا کند؛ در حالی که سلول‌های طبیعی را که مقدار کمی BAX دارند یا اصلا ندارند، سالم باقی می‌گذارد.

در حالت ایده‌آل، این درمان همراه با دیگر روش‌های درمانی، برای کشتن سریع‌تر و موثر‌تر سلول‌های سرطانی و با عوارض جانبی کمتر استفاده خواهد شد. برنامه بعدی این تیم پژوهشی، آزمودن BTSA1 در مدل‎‌های حیوانی مبتلا به انواع دیگری از سرطان است.

 

لینک منبع :medicalxpress.com

متن خبر از دانیال خوش سرور

آواتار کاربر
دکتر سعیده جلالی