چگونگی ارتباط موی سفید سر و دستگاه ایمنی

چگونگی ارتباط موی سفید سر و دستگاه ایمنی

آلرژی و ایمنی

تاریخ انتشار : بازدید : 376

در برخی افراد، بعد از یک بیماری جدی یا در پاسخ به استرس های مزمن، رنگ موها، به خاکستری تغییر می یابد. دلایل این امر را به سختی می توان بیان کرد. با این وجود یک مطالعه ی جدید، دیدی نو را برایمان فراهم می آورد. قبل از آن که به جزییات اشاره ای داشته باشیم، باید به این بپردازیم که موی خاکستری چه ویژگی بیولوژیکی را بیان می کند.

موی همه ما به طور طبیعی سفید می باشد اما توسط رنگدانه های ملانین که در سلول های ملانوسیت تولید می شوند، رنگ می گیرند. موقعیت این سلول ها بر روی فولیکول های مو می باشد و همان طور که مو رشد می کند، به آن ها ملانین را تزریق می کنند. همان طور که ما پیر می شویم، ملانوسیت ها کند تر شده و به مرور از بین می روند؛ و بدین ترتیب، رنگدانه ها کم و کم تر می شوند و موی ما به رنگ سفید گرایش پیدا می کند. این که چطور موی بعضی افراد در سنین کم تر به رنگ سفید گرایش پیدا می کند، کم و بیش مربوط به ژنتیک است؛ اما علت این اتفاق، بعد از بیماری و استرس، نامعلوم مانده است.

اخیرا پژوهشگران موسسه ملی بهداشت (NIH) و دانشگاه آلاباما در بیرمنگهام، سرنخ هایی در این باره، در آزمایشی غیر مرتبط پیدا کردند: به نظر می رسید کلید این اتفاق در اینترفرون های سیستم ایمنی باشد. هنگامی که بدن توسط یک عامل بیماری زا مورد حمله قرار می گیرد، سیستم ایمنی درون سلولی، اولین پاسخ متقابل است. این شاخه از سیستم ایمنی-که با نام سیستم ایمنی غیراختصاصی هم نامیده می شود- با همه ی عوامل خارجی طی یک حمله سریع مبارزه می کند. تمام سلول ها در این سیستم، توانایی تشخیص مهاجمین را دارند و در صورت تشخیص، اینترفرون ها را ترشح می کنند. این پروتئین ها، سلول های دیگر را نیز برای پاسخ آماده می کنند. این آماده سازی به واسطه ی افزایش بیان ژن های محدود کننده ی همانند سازی ویروسی انجام می شود. اینترفرون ها هم چنین باعث فعال شدن سلول های ایمنی مانند ماکروفاژ ها و کشنده های طبیعی می شود.

ملیسا هریس، نویسنده اصلی طرح، توضیح می دهد چگونه به این ارتباط ناباورانه رسیدند:"ابزار ژنتیکی به ما این امکان را می دهد که چگونگی تغییر بیان ژن های ژنوم در شرایط مختلف را دریابیم؛ اما بعضی از این تغییرات در حالتی اتفاق می افتد که ما پیش بینی نمی کنیم. ما به دنبال ژن هایی که سلول های بنیادی را حفظ می کنند بودیم. بنابراین به مطالعه ی موهای سفید شده علاقه مند شدیم، چون یک مصداق مشخص از غیر فعال شدن سلول های بنیادی ملانوسیت ها است."

جزئی که بین سفید شدن مو و سیستم ایمنی ارتباط برقرار کرد، فاکتور رونویسی MITF می باشد که پروتئینی است که بیشتر فعالیت های درون سلولی ملانوسیت ها را تنظیم می کند. دانشمندان کشف کردند که MITF برای کنترل پاسخ اینترفرونی ملانوسیت ها ضروری است. بدون کنترل MITF در پاسخ سلول های بنیادی ملانوسیتی، موهای موش ازمایشگاهی سفید می شوند. موش هایی که موهایشان از قبل در حال سفید شدن باشد، تحریک سیستم ایمنی باعث تسریع سفید شدن می گردد.

نتایج این پژوهش در نشریه "PLOS Biology" در اوایل این هفته منتشر شد. ویلیام پاوان، رئیس بخش تحقیقات بیماری های ژنتیکی موسسه ی تحقیقاتی ژنوم انسانی NIH به عنوان نویسنده مشترک این تحقیق گفت:"این تحقیق نشان می دهد ژن هایی که رنگدانه را در پوست و مو کنترل می کنند، در کنترل سیستم ایمنی نیز نقش دارند. این نتایج ممکن است اطلاعات بیشتری در مورد علت سفید شدن زودرس مو و یا بعد از بیماری و استرس به ما بدهد. با این حال کاربردهای شاید مهم تری نیز برای این کشف وجود داشته باشد. پاوان می گوید:"کشف این ارتباط، ما را در مطالعه ی مشکلات رنگدانه ای مرتبط با سیستم ایمنی مثل ویتیلیگو یاری خواهد کرد." ویتیلیگو، یا برص، که با عدم رنگدانه ای شدن قسمت هایی از پوست شناخته می شود، 0.5 تا 1 درصد مردم را در جهان مبتلا کرده است. قسمت های سفید پوست در این بیماری ناشی از کاهش تعداد ملانوسیت ها می باشد. اگر چه هیچ کس مطمئن نیست که چرا ملانوسیت ها کار خود را متوقف می کنند، اما ویتیلیگوی سراسری که شایع ترین فرم این بیماری است، به عنوان یک بیماری خود ایمنی شناخته می شود. 

آواتار کاربر
علی ابراهیمی